Internet a szkolenia pracownicze

Joanna Husakowska

Międzynarodowa Szkoła Bankowości i Finansów

Dlaczego edukacja na odległość?

Ekspansja edukacji na odległość korzystającej z dobrodziejstw Internetu to fakt nie tylko w USA, czy krajach Europy Zachodniej. Duże zainteresowanie tą metodą nauczania i uczenia się zauważalne jest także w Polsce. Tendencja ta wynika z jednej strony z szybkości zmian dokonujących się w każdej dziedzinie wiedzy i gospodarki, co sprawia, iż wiedza nabyta podczas nauki szkolnej już nie wystarcza. Konsekwencją tego zjawiska jest konieczność nauki przez całe życie (long-life education), podnoszenia kwalifikacji, aktualizacji posiadanej wiedzy i nabywania nowych umiejętności. Z drugiej strony obciążenie obowiązkami zawodowymi i rodzinnymi czy też brak dostępu do uczelni i innych ośrodków szkoleniowych stanowi często barierę dla osób, które mają świadomość, iż edukacja jest podstawą ich rozwoju zarówno osobistego, jak i zawodowego.

Edukacja na odległość, która charakteryzuje się między innymi:

• elastycznością w zakresie czasu, miejsca i tempa nauki,
• możliwością dostosowania treści nauczania do indywidualnych preferencji i stylu uczenia się każdego z uczestników,
• obniżeniem kosztów szkolenia,
• możliwością objęcia szkoleniem nieograniczonej liczby uczestników w tym samym czasie

Czym jest edukacja na odległość?

Edukacja na odległość nie jest rozwiązaniem nowym. Ma ona bogatą tradycję sięgającą lat 30-tych XIX wieku, kiedy to w Anglii i Szwecji wprowadzono kursy korespondencyjne. Rozkwit metody przypada natomiast na lata 60-te XX wieku, kiedy to powstawały otwarte uniwersytety i korespondencyjne kolegia, a w procesie edukacyjnym zaczęto wykorzystywać radio i telewizję. W chwili obecnej edukacja na odległość to całościowy system z własną metodologią, narzędziami i programami o różnych poziomach zaawansowania i szerokiej tematyce, adresowanej do dużej rzeszy odbiorców korzystający z nowoczesnych technologii informatycznych i Internetu.

Jak organizowane są szkolenia na odległość?

• Materiały szkoleniowe zawierające treści merytoryczne, wzbogacone, w zależności od potrzeb i tematyki kursu o animowaną grafikę, dźwięk, film itp. publikowane są w Internecie (lub intranecie).
• Materiały te dostosowane są pod względem dydaktycznym do wymagań metody, uzupełnione o różnego rodzaju ćwiczenia, symulacje, testy samosprawdzające, pozwalające uczestnikowi na monitorowanie własnych postępów.
• Narzędzia wbudowane w oprogramowanie śledzą postępy uczestnika (np. czas, jaki spędził na studiowaniu danych treści, ile razy zaglądał do danego modułu, ile razy i z jakimi wynikami zaliczył testy, jak radził sobie z ćwiczeniami) i na ich podstawie prowadzą go odpowiednią ścieżką - radzą powrót do danych partii materiału, zapoznanie się z materiałem dodatkowym lub dodatkowymi ćwiczeniami. Możliwe jest skorzystanie ze słowniczka, FAQ (Frequently Asked Questions) itp.
• Oczywiście uczestnik nie zostaje pozostawiony sam sobie. Przez cały czas trwania kursu znajduje się pod opieką instruktora - konsultanta, który kontaktuje się z nim za pomocą poczty elektronicznej, list dyskusyjnych, chat-roomu. Ten sposób uczenia się to tak zwany tryb asynchroniczny off - line pozwalający uczestnikowi na dowolność w zakresie czasu nauki. Względy organizacyjne i typ kursu wymagają czasami trybu synchronicznego on-line, kiedy to tworzy się tzw. "klasę wirtualną". W tym przypadku uczestników i instruktora - konsultanta dzieli tylko miejsce, natomiast czas pozostaje ten sam. Uczestnicy widzą się i słyszą nawzajem, wspólnie pracują (współdzielenie aplikacji), piszą na tablicy (whiteboard), korzystają z zasobów Internetu.
• W praktyce nierzadko występuje połączenie obu trybów szkolenia. Często też program szkolenia zakłada, iż część kursu realizowana jest z wykorzystaniem Internetu, natomiast część to szkolenie tradycyjne, stacjonarne. Proporcje zależą w znacznej mierze od tematyki kursu oraz miejsca pracy czy zamieszkania uczestników.

Uczestnicy szkolenia
Jedną z najważniejszych cech edukacji na odległość jest brak konieczności zgromadzenia, ograniczonej najczęściej względami lokalowymi, liczby osób w określonym czasie i miejscu. Rozwiązanie to pozwala na korzystanie ze szkolenia niezależnie od czasu, miejsca i tempa oraz powiązania go z pracą i życiem osobistym w sposób jak najwygodniejszy dla uczestnika.

Narzędzia dydaktyczne
Nieomalże od stuleci zmianie nie ulega sposób, w jaki nauczyciel przekazuje wiedzę uczniom, z wyjątkiem może zamiany czarnej tablicy na białą, wykorzystywania rzutnika slajdów i nader sporadycznie kaset audio lub wideo. Taki stan rzeczy powoduje przekonanie, iż wszystkie cele edukacyjne mogą być osiągnięte przy użyciu tej metody i każdy człowiek może się w ten sposób uczyć. Edukacja na odległość pozwala na użycie różnych narzędzi dydaktycznych w różnych kombinacjach w zależności od przekazywanych treści. Nie oznacza to, że należy użyć pełnej gamy technik, mamy natomiast możliwość wyboru i łatwość zastosowania.

Kontakty
Nauka w grupie jest najbardziej efektywna i żadna technologia tego nie zmieni. Może jednak być pomocna dzięki wykorzystaniu narzędzi asynchronicznych (e-mail, grupy dyskusyjne) i synchronicznych ("klasa wirtualna"). Narzędzia te pozwalają uczącym się i instruktorom na kontakt i współpracę mimo oddalenia w czasie i miejscu.

Indywidualizacja
Przygotowując szkolenie tradycyjne wykładowca zakłada ogólny poziom wiedzy i doświadczeń potencjalnych uczestników. Z drugiej strony wiadomo, iż osoby biorące udział w kursie najczęściej reprezentują bardzo różny poziom wiedzy i umiejętności. W konsekwencji dla niektórych uczestników szkolenie okazuje się zbyt trudne, dla innych zbyt łatwe itd. Edukacja na odległość pozwala na indywidualne traktowanie każdego uczestnika - to on wybiera kiedy, jak, w jakim tempie i jakie treści będzie studiował. Liczyć może na pomoc ze strony instruktora (dodatkowe wyjaśnienia, ćwiczenia, materiały), co przy trybie tradycyjnym nie zawsze jest możliwe ze względu na ograniczenia czasowe czy też organizacyjne.

Jak zacząć?

Firmy dbające o swoją pozycję rynkową zdają sobie sprawę z faktu, iż zasoby ludzkie to zasoby strategiczne. Bez twórczej, wykształconej kadry nie można liczyć na powodzenie w biznesie. Jako że edukacja na odległość jest metodą efektywną, tańszą od tradycyjnej i doskonale sprawdzającą się w szkoleniach pracowniczych, nie powinniśmy zadawać pytania "czy" ale "jak" i "z kim" realizować edukację na odległość. Wybór ten jest bowiem decyzją ważną i brzemienną w skutki.

Podejmując taką decyzję należy wziąć pod uwagę między innymi następujące elementy:

1. Infrastruktura technologiczna, którą firma dysponuje lub w którą chce zainwestować:
   • rodzaj połączenia z Internetem,
   • wyposażenie komputerów w czytniki CD-ROM, głośniki, mikrofon,
   • dostęp do komputerów połączonych z Internetem przez pracowników biorących udział w szkoleniu - często lepszym rozwiązaniem jest stworzenie salki internetowej, z której uczestnik może skorzystać i gdzie nie będzie rozpraszany przez telefony, innych współpracowników itp.
2. Rozwiązania organizacyjne - czy uczestnicy będą się szkolić w czasie godzin pracy, czy też poświęcając na to swój czas wolny.
3. Rodzaj szkoleń, które będą prowadzone w formule edukacji na odległość.
4. Instytucja szkoleniowa:
   • doświadczenie w prowadzeniu szkoleń na odległość - ponieważ jest to nowość na rynku polskim warto sprawdzić czy firma prowadziła tego typu szkolenia, z czyich doświadczeń czerpie, czy posiada kadrę zarówno administracyjną jak i dydaktyczną potrafiącą sprostać nowym wyzwaniom,
   • doświadczenie w prowadzeniu szkoleń metodą tradycyjną - w szkolenia na odległość podobnie jak w tradycyjnych najważniejszy jest poziom merytoryczny,
   • wykorzystywana technologia - publikacja materiałów szkoleniowych na stronach internetowych, wykorzystanie CD-Rom'ów, wymagane oprogramowanie, sposób komunikacji z trenerem - elementy te będą bowiem wpływać na wymagania sprzętowe,
   • dostosowanie szkoleń do potrzeb odbiorcy - elastyczność zarówno w zakresie merytorycznym, jak i organizacyjnym,
   • sposób badania efektywności szkolenia i zakres informacji zwrotnej, którą firma może otrzymać.

Międzynarodowa Szkoła Bankowości i Finansów - http://www.isbf.katowice.pl/ - będąca największą instytucją szkoleniową w sektorze bankowości i rozwijająca swoją działalność także w sektorze pozabankowym wprowadza do swojej oferty szkolenia na odległość realizowanie przy wykorzystaniu Internetu. Przeszło dziesięcioletnie doświadczenie w branży szkoleniowej i przeszkolenie ponad 70 tys. osób pozwala Szkole na zaangażowanie się w rozwój nowej metody przy zachowaniu wysokiego poziomu merytorycznego i zaufania klientów. Partnerem MSBiF w zakrojonym na szeroką skalę przedsięwzięciu jest Wirtualna Internetowa Akademia Biznesu z powodzeniem realizująca już szkolenia na odległość. Współpraca MSBiF i WIAB z pewnością pozwoli firmom zainteresowanym edukacją na odległość na szkolenie pracowników w sposób profesjonalny, a przy tym szybszy i tańszy.

O Autorce:

Pani Joanna Husakowska pracuje w Międzynarodowej Szkole Bankowości i Finansów jako specjalista w Biurze Programowym. Obecnie zajmuje się wprowadzeniem do oferty MSBiF szkoleń internetowych.

Z wykształcenia pedagog, absolwentka studiów podyplomowych "Nauczanie na Odległość" organizowanych przez Polsko-Amerykańskie Centrum Zarządzania PAM-Center przy Uniwersytecie Łódzkim.

e-mail: husakowska.joanna@isbf.katowice.pl