W sympozjum "Narzędzia wspomagające nauczanie na odległość", które odbyło się w listopadzie ubiegłego roku w Akademii Morskiej w Gdyni, uczestniczyło 45 osób, zaś na program sympozjum złożyło się 12 referatów. Tegoroczne zaś sympozjum (18-19 października) zgromadziło 76 uczestników (w tym 6 z zagranicy) z 18 uczelni i instytucji zainteresowanych przedmiotem. Wysłuchali oni 30 referatów. W sympozjum uczestniczyli przedstawiciele Dyrektoriatu Edukacji i Kultury Komisji Europejskiej, a także przedstawiciele uczelni w Finlandii i Norwegii, zaangażowani w międzynarodowych projektach w dziedzinie kształcenia na odległość.

Referaty przedstawiono podczas 5 sesji tematycznych. Na program pierwszej sesji składały się referaty wyznaczające główne obszary tematyczne sympozjum. II sesję wypełniły prezentację trzech pracowników Dyrektoriatu Kształcenia i Kultury Komisji Europejskiej. III sesja poświęcona była oprogramowaniu open source w kształceniu na odległość. W IV i V sesji zaś przedstawiono realizowane projekty oraz przykłady wirtualnych wersji treści zajęć dydaktycznych.

Sesję plakatową zaplanowano jako forum do przedstawienia informacji uzupełniających referaty wygłoszone podczas sesji podstawowych. Sesja panelowa przewidziana była jako możliwość otwartej dyskusji na tematy najczęściej podejmowane w dyskusji nad referatami.

A oto krótki przegląd treści referatów przedstawionych podczas sympozjum. Referat prof. Jerzego Mischke i Anny Stanisławskiej (Polski Uniwersytet Wirtualny) "Wirtualny świat i jakość kształcenia", otwierający sympozjum, dotyczył obecnej roli i przyszłości kształcenia na odległość, a także wpływu technologii stosowanych w procesie kształcenia na jego jakość.

W referacie Anny Grabowskiej, Katarzyny Grzejszczak i Aliny Meissner z Politechniki Gdańskiej "Kształcenie na odległość - możliwości finansowania projektów w ramach funduszy strukturalnych UE" przedstawiono drogi ubiegania się o finansowanie projektów, charakterystykę obszarów finansowania oraz procedury przygotowania wniosków o finansowanie.

Trzeci referat I sesji Agnieszki Czerwińskiej, Michała Łabędzkiego i autora tej informacji "Elementy kształcenia na odległość wspomagające studia techniczne" przedstawiał jedną z form stosowanych w przygotowaniu wirtualnej wersji treści zajęć dydaktycznych. Wirtualny moduł wykładu dla studentów Wydziału Elektrycznego Akademii Morskiej w Gdyni opracowali współautorzy referatu w ramach pracy dyplomowej magisterskiej, obronionej na tymże wydziale.

Wreszcie, w ostatnim referacie I sesji "Mapy mentalne na platformie MOODLE - doświadczenia Ośrodka Edukacji Niestacjonarnej AGH", Piotr Gaś z Akademii Górniczo Hutniczej przedstawił logiczne aspekty rozwoju systemów zarządzania kształceniem na odległość.

II sesja cieszyła się szczególnie dużym zainteresowaniem, pojawiła się bowiem możliwość wysłuchania informacji "z pierwszych ust", tj. od przedstawicieli instytucji analizującej wnioski o finansowanie projektów we dziedzinie kształcenia na odległość i kształcenia ustawicznego i nadzorującej prawidłowość formalną ich realizacji. I tak, Gareth Long z zespołu wsparcia technicznego Programu Minerva mówił o celach i sposobach działania Programu Minerva, strategii planowania projektów i procedurach oceny wniosków.

Delphine Misko, analityk finansowy Programów Minerva i Leonardo da Vinci, przedstawiła zasady analizy i oceny budżetowych aspektów projektów finansowanych w ramach tych programów. Szczególnie istotne były zalecenia dotyczące właściwego planowania wydatków.

Germán Bernal Ríos, specjalista w zespole B4 (Multimedia for Education, Training and Culture) przedstawił możliwości, jakie stwarza udział w europejskich sieciach edukacyjnych.

Niewątpliwie ważnym wydarzeniem w ramach sympozjum było spotkanie uczestników z rektorem Akademii Morskiej, które odbyło się na pokładzie fregaty "Dar Młodzieży", statku flagowego uczelnianej floty. W swobodnej atmosferze tego spotkania mówiono o przyszłości kształcenia na odległość w Polsce.

III sesja poświęcona była oprogramowaniu "otwartemu" oraz analizie porównawczej różnych systemów zarządzania kształceniem na odległość. Szczególnie interesujące było podsumowanie doświadczeń ze stosowania nieodpłatnego oprogramowania w kształceniu na odległość, przedstawione przez R. Gajewskiego z Politechniki Warszawskiej. Z kolei dwa referaty, autorstwa pracowników Akademii Morskiej w Gdyni, zawierały omówienie właściwości użytkowych platformy ILIAS.

Istotne dla użytkowników LMS informacje wniosło porównanie systemów ILIAS i MOODLE, dokonane w referatach prezentowanych przez autorów z Politechniki Gdańskiej i Akademii Morskiej. W tej samej sesji wygłoszono także referat na temat zastosowania technologii informatycznych w doradztwie zawodowym. Praca była wykonana przez zespół pracowników Akademii Bydgoskiej.

Drugi dzień sympozjum rozpoczął się od przedstawienia platformy WebCT. Przedstawiciel firmy Lehrefekt GmbH, dystrybutora platformy starał się przedstawić zalety WebCT na tle doświadczeń z użytkowania platform ILIAS i MOODLE.

W tej samej sesji przedstawiono też prace na temat zastosowań narzędzi multimedialnych do tworzenia wirtualnych wersji wykładów (2 referaty Akademii Morskiej), wirtualne kursy języka angielskiego (Politechnika Gdańska), praktyczne aspekty komunikacji przez Internet dla potrzeb kształcenia na odległość (2 referaty Politechniki Gdańskiej), metody oceny postępów słuchaczy w kształceniu na odległość (Ośrodek Metodyczno Edukacyjny w Katowicach) oraz oprogramowanie do zarządzania administracyjną częścią systemu kształcenia na odległość (Wyższa Szkoła Menedżerska w Legnicy). 

Podczas ostatniej sesji przedstawiono kilka prac na temat zastosowań platform elektronicznych oraz tworzenia oprzyrządowania programowego do wspomagania procesu kształcenia na odległość, jak np. budowa internetowego forum współpracy między studentami (D. Zakrzewska z Politechniki Łódzkiej), czy system przesyłania prac studentów do prowadzącego zajęcia.

Sesja panelowa poświęcona była współpracy między uczelniami oraz finansowaniu prac nad rozwojem kształcenia na odległość.

Podsumowując przebieg sympozjum można stwierdzić, że daje się zaobserwować rosnące zainteresowanie kształceniem na odległość wśród instytucji nie związanych z edukacją. Nastąpił znaczny postęp we wdrażaniu systemów kształcenia na odległość w kraju zaś zrozumienie potrzeby działań w tym kierunku stało się udziałem wielu uczelni, ośrodków edukacji oraz instytucji prowadzących systematyczne szkolenie pracowników.

E-mail: zbigwis@am.gdynia.pl.