TECHNOLOGIE STOSOWANE W EDUKACJI NA ODLEGŁOŚĆ

W procesie nauczania na odległość współczesne technologie komunikacyjne oferują przekazywanie informacji edukacyjnych zawierających materiał lekcyjny na cztery sposoby za pomocą:

• głosu,

• obrazu,

• komputerowych danych oraz

• materiałów drukowanych.

Poniżej omówimy każdy z wyżej wymienionych sposobów.

Głos. Nagrany na taśmie głos z materiałem lekcyjnym może być odtwarzany bezpośrednio przez słuchacza za pomocą domowego magnetofonu lub odtwarzany z profesjonalnej taśmy audio w studio radiowym i emitowany poprzez nadajnik radiowy lub satelitarny do zainteresowanego kręgu odbiorców - tzw. odbiór pasywny (w jedną stronę - one-way). Informacje przekazywane głosem stosowane są również podczas interakcyjnych kontaktów telefonicznych lub audiokonferencji. 

Obraz. Nagrany na taśmie wideo głos, obraz nieruchomy oraz obraz ruchomy zawierający materiał lekcyjny może być odtwarzany bezpośrednio przez słuchacza w jego domowym magnetowidzie lub odtwarzany z profesjonalnej taśmy wideo w studio telewizyjnym i emitowany poprzez nadajnik telewizyjny lub satelitarny do zainteresowanego kręgu odbiorców - tzw. odbiór pasywny (w jedną stronę). Informacje z materiałem lekcyjnym mogą być przekazywane w sposób kombinowany, tzn. poprzez połączenie audiokonferencji (w jedną stronę lub w dwie strony - two-way) z odtwarzaniem w czasie rzeczywistym wideo (również w jedną lub w obie strony). Warto tutaj również wspomnieć o interaktywnej telewizji satelitarnej. 

Komputerowe dane. Komputery wysyłają i odbierają informacje (dane) w postaci elektronicznej. Przez dane (ang. data) należy tutaj rozumieć liczby, fakty i określone symbole wprowadzane do lub przechowywane w pamięci komputera, które następnie poddaje się odpowiedniej obróbce. Komputerowe aplikacje stosowane w edukacji na odległość są różne i zawierają narzędzia umożliwiające:

•  Naukę wspomaganą komputerem (computer - assisted instruction - CAI). Ten sposób umożliwia zastosowanie komputera jako maszyny uczącej do indywidualnych, samowystarczalnych lekcji.

• Nauczanie (uczenie się) wspomagane komputerowo (computer - assisted learning - CAL). Ten sposób polega na zastosowaniu komputera w procesie nauczania i szkolenia, polegającym na  tym, że na ekranie są wyświetlane wiadomości z różnych dziedzin wiedzy, które osoba ucząca się musi opanować. Następnie poprzez zadawanie pytań, komputer sprawdza stopień opanowania materiału przez osobę uczącą się. Od poprawności udzielonej odpowiedzi zależy ciąg dalszy tego procesu nauczania.

•  Konferencję komputerową (computer - conferencing). To narzędzie umożliwia prowadzenie audio- lub wideokonferencji z wykorzystaniem obustronnej komunikacji multimedialnej pomiędzy zainteresowanymi grupami użytkowników za pomocą komputerów.

•  Komunikowanie się za pomocą komputera (computer - mediated communication - CMC), które  obejmuje czynniki organizacyjne, techniczne, pedagogiczne, socjologiczne i ekonomiczne pomiędzy dwoma dowolnie oddalonymi osobami, uczestniczącymi w procesie nauczania na odległość. Poczta elektroniczna i komputerowe systemy konferencyjne stanowią części składowe systemów CMC. Stosowane jest również określenie on-line education dla nauczania realizowanego w czasie rzeczywistym, gdy nadawca i odbiorca połączeni są ze sobą połączeni.

• Szeroko rozumianą edukację za pomocą komputera (computer - mediated education - CME). Obejmuje ogólne określenie dla komputerowych aplikacji, które ułatwiają dostarczanie poleceń (instrukcji) w procesie edukacyjnym. Aplikacje obejmują: pocztę elektroniczną, faks, audio- lub wideokonferencję pracującą w czasie rzeczywistym oraz aplikacje World Wide Web - WWW.

• Komputerowo wspomaganą współpracę (computer - supported collaborative work). Technika ta polega na prowadzeniu określonej pracy, na przykład nad wspólnym dokumentem przez wyznaczone osoby za pośrednictwem odległych od siebie komputerów, które współpracują ze sobą wykorzystując do przekazywania informacji, na przykład technikę wideokonferencji. 

Materiały drukowane. Odgrywają one fundamentalną rolę w przekazywaniu wiedzy w edukacji na odległość. Materiały drukowane mają różne formaty i zawierają: podręczniki, przewodniki do studiowania, zeszyty do ćwiczeń, program kursu oraz analizę określonych problemów. 

Powyżej zostały przedstawione współczesne technologie komunikacyjne w procesie nauczania na odległość, które zastosowano do przekazywania informacji edukacyjnych.